Charakterystyka poszczególnych grup organizmów żywych

 

Wirusy

Wirusy - wiadomości wstępne

Zaliczanie wirusów do materii ożywionej lub nieożywionej jest zależne od kryteriów przyjętych do określenia definicji życia. Jeżeli uznamy, że podstawowym objawem życia jest zdolność przystosowywania się do zmian zachodzących w otoczeniu oraz możliwość powielania własnego specyficznego materiału genetycznego to wirion (pojedyncza cząstka wi... więcej



Ogólna budowa wirusów

Podstawowa i wspólna cecha wszystkich wirusów to bezkomórkowa budowa. Formy te posiadają jedynie jedno- lub dwuniciowy kwas nukleinowy (DNA, RNA bądź jedno i drugie w zależności od fazy jaką przechodzi w danym momencie wirion) zamknięty w białkowej kapsule zwanej kapsydem, której strukturalne jednostki mogą formować pol... więcej



Bakteriofagi

Czytaj najpierw:

Ogólne wiadomości o wirusach
Budowa wirusów

Są to wiriony atakujące i żerujące na komórkach bakteryjnych. Mają najbardziej skomplikowaną budowę i przybierają różne kształty. Najbardziej znane są bakteriofagi z grupy T-parzystych. Przykładem takiego faga jest pasożyt bakterii Escherichia ... więcej



Wirusy zwierzęce (retrowirusy)

Czytaj najpierw:

Ogólne wiadomości o wirusach
Budowa wirusów

Wirusy zwierzęce (retrowirusy)
Materiałem genetycznym w wirusach zwierzęcych może być RNA lub DNA. Część z nich posiada białkowo-lipidową osłonkę dzięki której wirus rozpoznaje miejsca receptorowe komórki żywiciela, co umożliwia m... więcej



Wirusy roślinne i wiroidy

Czytaj najpierw:

Ogólne wiadomości o wirusach
Budowa wirusów

Wirusy roślinne i wiroidy
Liście rośliny pokryte są woskami i kutyną co tworzy silną barierę dla wirusów. Dlatego wiriony roślinne przenikają do komórek tylko w miejscach ich uszkodzenia, a później infekują sąsiednie komórki poprz... więcej



Priony

Czytaj najpierw:

Ogólne wiadomości o wirusach
Budowa wirusów
Priony
Prion jest białkiem infekcyjnym zbudowanym z ok. 250 aminokwasów. Priony chorobotwórcze w białkach prawidłowych powstają w wyniku mutacji genów je kodujących w komórce. Powoduje to zmianę przeważającej struktury alfahelikalnej w s... więcej



Bakterie

Bakterie - wiadomości wstępne


Królestwo Prokaryotae (inna spotykana nazwa: Monera) tworzą najprostsze i zarazem najstarsze jednokomórkowe organizmy żywe, które dzielą się na dwie linie (grupy): Eubacteria (bakterie właściwe) oraz Archaebacteria (tzw. Archeony). Wszystkie organizmy prokariotyczne cechuje bezjądrowa budowa z pojedynczą cząsteczką kolistego, dwuniciowego... więcej



Budowa bakterii

Czytaj najpierw:

Ogólne wiadomości o bakteriach



Za względu na kształt morfologiczny komórek bakteryjnych dzielimy je na trzy główne grupy:

bakterie kuliste (ziarniaki, coccus), które często łączą się tworząc kolonie w postaci dwoinek, paciorkowców, pakietowców czy gronkowc... więcej



Metabolizm bakterii

Czytaj najpierw:

Ogólne wiadomości o bakteriach
Budowa bakterii



Odżywianie
Bakterie dzielą się na heterotrofy (organizmy cudzożywne) czyli saprobionty, symbionty, pasożyty (patrz: informacje wstępne) oraz autotrofy, które uzyskują niezbędne do życia związki organiczne... więcej



Rozmnażanie bakterii

Czytaj najpierw:

Ogólne wiadomości o bakteriach
Budowa bakterii



Bakterie rozmnażają się bezpłciowo na drodze podziału bezpośredniego - amitozy, poprzedzonej replikacją materiału genetycznego, poprzez pączkowanie bądź rozpad koloni.
W idealnych warunkach dzielą ... więcej



Znaczenie bakterii w przyrodzie i dla człowieka

Czytaj najpierw:

Ogólne wiadomości o bakteriach
Budowa bakterii



Organizmy prokariotyczne odgrywają niezwykle ważną rolę w środowisku przyrodniczym jako destruenci rozkładający martwą materię organiczną i przyczyniając się w ten sposób do tworzenia próchnicy glebowej. Procesy rozkła... więcej



Archeony (Archaebacteria)

Czytaj najpierw:

Ogólne wiadomości o bakteriach
Budowa bakterii



Organizmy prokariotyczne odkryte w 1977 roku, które tworzą odrębną linie od bakterii właściwych, a w swojej budowie komórkowej mają nawet więcej cech wspólnych z Eucaryota niż Eubacteria jak np. brak peptydoglikanu w ścianie ... więcej



Sinice

Czytaj najpierw:

Ogólne wiadomości o bakteriach
Budowa bakterii



Sinice przez długi czas w systematyce były zaliczane do glonów, gdyż maja wiele cech wspólnych z nimi. Zamieszkują one tereny wilgotne i bagniste, stawy, jeziora, a także korę drzew, martwe pnie i inne szczątki roślinne. Niek... więcej



Riketsje i Chlamydie

Czytaj najpierw:

Ogólne wiadomości o bakteriach
Budowa bakterii



Riketsje - grupa organizmów większych od wirusów ale zdecydowanie mniejszych od bakterii o rozmiarach od 300 do 2000 nm. Są to bezwzględne pasożyt, które podobnie jak wirusy rozmnażają się tylko w komórkach żywiciela. ... więcej



Protista

Protista - informacje wstępne


Jest to jedno z pięciu królestw wyróżnianych we współczesnej systematyce, będące grupą parafiletyczną. Oznacza to, że organizmy te mają wspólnego przodka wraz z innymi przedstawicielami różnych królestw (roślin, zwierząt czy grzybów), a zatem nie wszyscy potomkowie "praprotistów" - pierwszego organizmu eukariotycznego, należą do oma... więcej



Protista roślinopodobne

Czytaj najpierw:

Protista - informacje wstępne



Protista roślinopodobne często i niesłusznie nazywane są glonami. Do glonów bowiem zalicza się fotosyntetyzujące, proste organizmy żyjące w środowisku wodnym lub ściśle związanym z wodą, czyli: sinice - królestwo Bacteriae (Monera), <... więcej



Protista grzybopodobne

Czytaj najpierw:

Protista - informacje wstępne



Jeszcze do niedawna te typy protista były zaliczane do królestwa Mycota ze względu na ich nitkowatą budowę ciała (strzępki) i z reguły saprofityczny sposób odżywiania się oraz możliwość owocowania. Jednak w odróżnieniu od grzybów mają one głównie c... więcej



Protista zwierzęce

Czytaj najpierw:

Protista - informacje wstępne



Dawniej należące do zwierząt (typ Pierwotniaki - Protozoa). Z reguły są cudzożywne (pochłaniają pokarm drogą fagocytozy) - nie mają strzępek (jak protisty grzybopodobne), chloroplastów (jak większość glonów) ani ściany komórkowej (cecha komó... więcej



Grzyby

Grzyby - Informacje ogólne

Królestwo Funghi tworzą heterotroficzne organizmy posiadające eukariotyczną budowę komórki, która jest otoczona grubą chitynową ścianą (przynajmniej w części cyklu życiowego). Z reguły są nieruchliwe i wielokomórkowe, choć w obrębie Grzybów istnieją pierwotnie jednokomórkowe typy, które posiadają uwicione pływki (patrz: Skoczkowce).
Cechą c... więcej



Znaczenie gospodarcze i ekologiczne grzybów

Czytaj najpierw:

Grzyby - Informacje ogólne



Znaczenie grzybów dla środowiska jest tak ogromne, że można śmiało stwierdzić, iż bez obecności tych organizmów na Ziemi zostałaby zachwiana równowaga ekologiczna naszej planety. Saprofityczni przedstawiciele Funghi mają podstawowy udział wśród reduce... więcej



Skoczkowce (Chytridiomycota)

Czytaj najpierw:

Grzyby - Informacje ogólne



Zaliczanie tych organizmów do królestwa Funghi pozostaje często sporne za względu na wytwarzanie przez nie uwicionych pływek (zoospor) oraz na wodny tryb życia jaki prowadzą (niektóre gatunki są także lądowe).
Są to z reguły formy jedn... więcej



Grzyby konidialne (Deuteromycota)

Czytaj najpierw:

Grzyby - Informacje ogólne



Nazywane także grzybami niedoskonałymi ze względu na brak rozmnażania płciowego w cyklu życiowym. Obejmują ok. 30 tyś. gatunków, ale jeśli badania wykażą , że któryś z nich ma stadium płciowe, to przenosi się taki gatunek do innego typu.
Są to... więcej



Sprzężniaki (Zygomycota)

Czytaj najpierw:

Grzyby - Informacje ogólne




Są to grzyby saprofityczne zasiedlające ściółkę leśną i glebę (np. pleśniak biały - Mucor mucedo) jak również pasożyty roślin i zwierząt (np. rozłożek czerniejący - Rhizopus nigricans).
Ich strzępki mają budowę komórczakowatą, silnie r... więcej



Workowce (Ascomycota)

Czytaj najpierw:

Grzyby - Informacje ogólne



Do tego najliczniejszego typu (ok. 30 tyś. gatunków) należą drożdże, wiele rodzajów grzybów pleśniowych tworzących różnokolorowe naloty, miseczniaki oraz popularne grzyby jadalne takie jak trufle i smardze.
W zdecydowanej większości są to orga... więcej



Podstawczaki (Basidiomycota)

Czytaj najpierw:

Grzyby - Informacje ogólne



Rdze, głownie, purchawki, huby, a przede wszystkim dobrze nam znane jadalne i trujące grzyby kapeluszowe są przedstawicielami tego typu.
Grzybnia wegetatywna to rozgałęzione nitkowate strzępki, które znajdują się z reguły pod powierzchnią gleb... więcej



Porosty

Porosty (Lichenes)

Czytaj najpierw:

Grzyby - Informacje ogólne



Mutualizm jest formą symbiotycznego współżycia dwóch organizmów przy odnoszeniu wspólnych korzyści. Taki związek tworzą porosty, których komponentami jest grzyb ( z reguły workowiec, rzadziej podstawczak) i glon (zielenice bądź si... więcej






"