Lipidy

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Jan Paweł Jastrzębski


                        Reklamy OnetKontekst

Fosfolipidy są to estry glicerolu, kwasów tłuszczowych i kwasu ortofosforowego. Fosfolipidy występują głównie w formie estru z dwoma kwasami tłuszczowymi i jedną resztą fosforanową, do której jeszcze przyłączona jest inna grupa hydrofilowa. Takie fosfolipidy (fosfoglicerydy) są głównymi składnikami błon lipidowych.



Rysunek: Schemat budowy fosfolipidu: budowa chemiczna - model kulkowy - schemat cząsteczki amfifilowej.

Fosfolipidy ze względu na swoje właściwości amfifilowe (z jednej strony hydrofobowy, a z drugiej hydrofilowy, przy czym odległość między oba końcami jest bardzo duża) w środowisku wodnym skupiają się ze sobą częściami hydrofobowymi wystawiając do polarnej wody końcówkę hydrofilową (wyobraźmy sobie ogromną liczbę szpilek, które mają metalowe główki i plastikowe ostrza, zbliżenie magnesu do luźno rozsypanych takich szpilek wymusza na nich przyjmowanie konkretnych i zawsze takich samych układów przestrzennych). W taki sposób fosfoglicerydy w środowisku wodnym tworzą trzy typy struktur: micele, liposomy i dwuwarstwy lipidowe.




Rysunek: Rysunek przedstawia różne formy lipidowe jakie mogą się tworzyć w środowisku wodnym

Glikolipidy zawierają jako składnik dodatkowy cukier, którym najczęściej jest galaktoza lub laktoza. Glikolipidy są składnikiem błon komórkowych.

Lipidy nieglicerynowe

Najobszerniejszą grupę lipidów nieglicerynowych (czyli estrów kwasów tłuszczowych i alkoholi nie będących glicerolem) stanową woski. Woski są mieszaniną wielu lipidów (w ich skład wchodzą również wolne kwasy tłuszczowe), wśród których główną część stanowią estry alkoholi o długich łańcuchach węglowych. Wśród wosków wyróżnia się:
  • Woski zwierzęce
    • wosk pszczeli - produkowany przez pszczoły
    • Chinese wax - produced by scale insects Coccus ceriferus
    • Shellac wax - from the lac insect Coccus lacca
    • spermacet (olbrot) - produkowany przez walenie (bardzo cenny dodatek do kosmetyków)
    • lanolina (wosk wełny) - produkowana przez owce do "konserwacji" wełny
  • Woski roślinne
    • Bayberry wax - from the surface of the berries of the bayberry shrub
    • Candelilla wax - from the Mexican shrubs Euphorbia cerifera and E. antisyphilitica
    • Carnauba wax - from the leaves of the Carnauba palm
    • Castor wax - catalytically hydrogenated castor oil
    • Esparto wax - a byproduct of making paper from esparto grass
    • Japan wax - a vegetable triglyceride (not a true wax), from the berries of Rhus and Toxicodendron species
    • olejek jojoba - pressed from the seeds of the jojoba bush, a replacement for spermaceti
    • Ouricury wax - from the Brazilian Feather palm
    • Rice bran wax - obtained from rice bran
  • Woski mineralne
    • Ceresin waxes
    • Montan wax - extracted from lignite and brown coal
    • Ozocerite - found in lignite beds
    • Peat waxes
  • Woski z ropy naftowej (odmiana mineralnych)
    • Paraffin wax - made of long-chain alkane hydrocarbons
    • Microcrystalline wax - with very fine crystalline structure
  • Woski syntetyczne
    • Polyethylene waxes - based on polyethylene
    • Fischer-Tropsch waxes
    • Chemically modified waxes - usually esterified or saponified
    • substituted amide waxes
    • polymerized α-olefins

strona:    1    2    3    4  


Test:


Amfipatyczność to:
a) częściowy charakter hydrofobowy a częściowo hydrofilowy jednej cząsteczki
b) nierozerwalność wiązania wodorowego
c) przenikalność wodna (przemakalność)
d) nieumiejętność pływania
Rozwiązanie

Cholesterol należy do:
a) białek
b) węglowodanów
c) lipidów
d) nukleotydów
Rozwiązanie

Charakterystyczne wiązanie chemiczne definiujące częściowo lipidy to:
a) Wiązanie jonowe
b) Wiązanie glikozydowe
c) Wiązanie estrowe
d) Wiązanie peptydowe
Rozwiązanie


Zobacz inne artykuły:
• Cukry
• Lipidy
• Białka
• Kwasy nukleinowe

Tagi:




"